مردي دو دينار و ديگري يک دينار نزد شخصي به وديعت نهادند، يک دينار آنها تلف شد. اميرالمومنين عليه‏ السلام درباره آنان فرمود: يک دينار از دو دينار موجود به صاحب دو دينار اختصاص دارد و دينار ديگر نيز بالمناصفه بين آن دو تقسيم مي‏شود.[1]

و نظير اين خبر است روايتي که شيخ صدوق و شيخ طوسي به امام صادق عليه‏ السلام نسبت داده‏اند که دو نفر بر سر دو درهم با يکديگر نزاع مي‏کردند، يکي از آنان هر دو درهم را از خود مي‏دانست و ديگري يکي از آنها را.

آن حضرت عليه‏ السلام فرمود: کسي که مدعي يک درهم است اعتراف دارد که از درهم ديگر حقي ندارد، و درهم ديگر که مورد نزاع است بين آنان بالمناصفه تقسيم مي‏شود.[2]

و همچنين نظير آن را شيخ کليني و صدوق و طوسي به امام محمد باقر عليه‏ السلام نسبت داده‏اند که از آن حضرت پرسيدند، مردي غلامي از ديگري خريده و فروشنده دو غلام به خريدار تسليم نموده تا يکي از آنها را انتخاب کرده براي خود نگهدارد و ديگري را به صاحبش رد نمايد و فروشنده قيمت غلام را نيز از مشتري تحويل گرفته است.

خريدار هر دو غلام را به طرف منزل مي‏برده، اتفاقا يکي از آن دو در بين راه گريخته است. آن حضرت فرمود: مشتري غلام موجود را به صاحبش رد مي‏کند و نصف قيمتي را که به فروشنده داده پس مي‏گيرد و براي يافتن غلام جستجو مي‏کند، اگر آن را يافت باز اختيار دارد هر کدام از آن دو را که مي خواهد نگهدارد و آن نصف قيمت را که از فروشنده گرفته باز به وي رد نمايد، و اگر غلام را پيدا نکرد از مال هر دو رفته، نصفش از فروشنده و نصفش از خريدار.[3]

 پی نوشت ها:

[1] من لا يحضر، باب 16، الصلح ، حديث 12. تهذيب، باب الصلح، حديث 14.

[2] من لا يحضر، باب الصلح، حديث 8. تهذيب، باب الصلح بين الناس، حديث 12.

[3] فروع کافي، کتاب المعيشه، باب نوادر، حديث 1، تهذيب، ج 7، ص 82، حديث 68.

برگرفته از کتاب: قضاوتهاي اميرالمؤمنين علي‏

به قلم: محمد تقي شوشتري