ثابت بن قيس بن خطيم انصاري ظفري از صحابيان پيامبر صلي الله عليه وآله است، که در جنگ اُحد، همراه پيامبر صلي الله عليه وآله بود[1]  و گفته مي‏شود در آن نبرد بود که وي، دوازده زخم برداشت[2]  و پيامبر خدا وي را «حاسِر» به معناي بدون زره ناميد. وي در نبردهاي بعدي نيز شرکت داشته است.[3]  ثابت، مردي استوار و سرسخت بود.[4]

 در هنگامه شورش عليه عثمان که خليفه، کارگزاران خود را براي مشورت به کوفه فراخواند، از سوي سعيد بن عاص، فرماندار وقت کوفه، به جانشيني وي گماشته شد.[5]  آورده‏اند که علي عليه السلام او را بر حکومت مدائن گماشت.[6]  معاويه از وي پروا داشت[7]  و او در مدائن بود تا هنگامي که معاويه، مُغَيره را به حکومت کوفه گماشت و او ثابت را عزل کرد.[8]

 ثابت، در جنگ‏هاي سه‏گانه علي عليه السلام همراه او بوده است.[9]

روایاتی در مورد ثابت بن قیس:

 1-در تاريخ بغداد، در يادکردِ ثابت بن قيس بن خطيم  آمده است:

در جنگ اُحد و درگيري‏هاي بعدي، همراه پيامبر خدا بود و گفته مي‏شود که او در جنگ اُحد، دوازده زخم برداشت و تا روزگار خلافت معاويه زيست و علي بن ابي طالب عليه السلام او را به حکومت مدائن گمارد.[10]

 2- در اُسد الغابه نقل شده است که:

ثابت در جنگ‏هاي جَمَل، صِفّين و نَهرَوان، همراه علي بن ابي‏طالب عليه السلام بود.[11]

 3- در تاريخ بغداد - به نقل از عبد اللَّه بن عمارة بن قَدّاح – نقل شده که:

ثابت بن قيس بن خطيم، مردي سرسخت بود و در همراهي علي بن ابي طالب‏عليه السلام [ سختي‏ها و ] امتحان‏هايي را پشت سر نهاد و علي بن ابي طالب عليه السلام او را بر مدائن گمارد و هماره فرماندار آن جا بود تا مُغَيرة بن شُعبه به کوفه آمد. معاويه از موقعيت اجتماعي ثابت بن قيس بيمناک بود.[12]

 پی نوشت ها:

[1] تاريخ بغداد:15:175:1.

[2] تاريخ بغداد:15:175:1، الإصابة:904:510:1.

[3] الإصابة:904:510:1.

[4] تاريخ بغداد:15:176:1.

[5] الإصابة:904:509:1.

[6] تاريخ بغداد:15:175:1، الإصابة:904:510:1.

[7] تاريخ بغداد:15:176:1.

[8] تاريخ بغداد:15:176:1، الإصابة:904:510:1.

[9] اُسد الغابة:568:450:1.

[10] تاريخ بغداد:15:175:1.

[11] اُسد الغابة:568:450:1.

[12] تاريخ بغداد:15:176:1.