ابو شِبْل، عَلقَمة بن قيس بن عبد اللَّه نَخَعي کوفي از فقيهان، محدّثان و قاريان بزرگ کوفه است. او از اصحاب مکتب فقهي و حديثي ابن مسعود به شمار مي‏رود [1]  و از محدّثاني است که کسان بسياري از او روايت کرده‏اند.[2]

 او در جنگ صِفّين، شرکت جست [3]  و يک پايش را از دست داد.[4]  در جنگ نهروان نيز همراه مولايش علي عليه السلام بود. [5]  او دو سال در خوارزم بود و براي نبرد به خراسان نيز رفته است.

 در سال مرگ او اختلاف است. بين سال‏هاي 61 تا65 هجري را سال درگذشت او دانسته‏اند.[6]  برادر علقمه نيز در جنگ صِفّين به شهادت رسيد.[7]

 در کتاب وقعة صِفّين آمده است: نَخَعيان، سخت جنگيدند و در آن روز از آنان اُبَي بن قيس، برادر علقمة بن قيس فقيه و. .. کشته شدند و پاي علقمة بن قيس، قطع شد و مي‏گفت:دوست نداشتم پايم همچون پيش از اين سالم مي‏مانْد ؛ زيرا با آن، پاداش نيکو را از پروردگارم اميد مي‏برم.[8]

پی‌نوشت:

[1] تهذيب الکمال:303:20 و 4017:304، تاريخ بغداد:6743:299:12.

[2] تهذيب الکمال:4017:302:20، سير أعلام النبلاء:14:54:4.

[3] الطبقات الکبري:87:6، تهذيب الکمال:4017:305:20، تاريخ بغداد:6743:297:12.

[4] تاريخ الطبري:32:5، الکامل في التاريخ:379:2، الطبقات الکبري:88:6.

[5] تاريخ بغداد:6743:297:12.

[6] تهذيب الکمال:4017:307:20، سير أعلام النبلاء:14:61:4.

[7] وقعة صفّين:287، رجال الکشّي:159:317:1، الطبقات الکبري:88:6.

[8] وقعة صفّين:287، تاريخ الطبري:32:5، الکامل في التاريخ:379:2.