به سایت تخصصی امیرالمومنین امام علی علیه السلام - ابوتراب - خوش آمدید. امیدواریم بتوانیم تحت توجهات آن حضرت در خدمت دوستان ایشان باشیم ... به ذرّه گر نظر لطف بوتراب کند ... به آسمان رود و کار آفتاب کند
. . .
   

 

 

 

شرح لقب

 

 

• ابو قتاده انصاری

موضوع: اصحاب

کلمات کليدي: ابوقتاده انصاری، فضائل علی

 

اسم او، حارث و به قولي نعمان يا عمرو است. او فرزند «ربعي بن بَلدَمة انصاري» و مشهور به کنيه اش «ابو قتاده» بود. او از قبيله خزرج و مادرش کبشه دختر «مطهر بن حرام» است. ابو قتاده در زمره اصحاب رسول خدا صلي الله عليه و آله و از شجاعان و دلاوران کم نظير و افاضل ياران آن حضرت به شمار مي آيد که به فارس رسول اللَّه صلي الله عليه و آله (يعني يکه سوار پيامبر) معروف بود.

مورخان معتقدند:

«ابو قتاده» در تمامي غزوه ها و جنگ هاي صدر اسلام همراه پيامبر خدا صلي الله عليه و آله بوده، منتها درباره حضور وي در بدر بر يک رأي و نظرِ واحد نيستند، لذا برخي او را از بدريون مي دانند و جمعي بر اين عقيده اند که او در جنگ احد به بعد حضور داشته است.[1] 

 

ابو قتاده ملازم رکاب علي

ابو قتاده از ياران مخلص و با وفاي اميرالمؤمنين عليه السلام به شمار مي آيد، او در تمامي جنگ هاي زمان خلافت آن حضرت حضور داشته و در جمل و صفين و نهروان ملازم رکاب امام عليه السلام بود.[2]

 

ابو قتاده والي مکه

اميرالمؤمنين عليه السلام هنگامي که به خلافت رسيد، «خالد بن عاصي بن هاشم بن مغيره مخزومي» را که از سوي عثمان والي مکه بود، عزل کرد و «ابو قتاده انصاري» را بر آن شهر گماشت ولي پس از مدتي ابو قتاده را نيز از ولايت مکه برکنار نمود[3]  و قثم فرزند عباس را به جاي او منصوب کرد و قثم تا زماني که اميرالمؤمنين عليه السلام به شهادت رسيد در مکه ولايت و حکومت داشت.[4] 

 

ابو قتاده و آمادگي براي جنگ جمل

موقعي که اميرالمؤمنين عليه السلام آماده حرکت به سوي بصره و جنگ با ناکثين بود، ابو قتاده مطالبي گفت که حکايت از ايمان عميق او به ولايت اميرالمؤمنين عليه السلام و وفاداري در راه آن حضرت داشت.[5]

 

حضور در جنگ نهروان و عزيمت به مدينه

اميرالمؤمنين عليه السلام در جنگ خوارج (پس از آن که از هدايت آنها مأيوس شد) سپاه خود را آرايش داد و فرماندهي ميمنه را به «حجر بن عدي» و ميسره را به «شبث بن ربعي» يا «معقل بن قيس رياحي» و سواره نظام را به «ابو ايوب انصاري» و پياده نظام را به «ابوقتاده انصاري» سپرد. در اين نبرد که هفت صد يا هشت صد تن از صحابي رسول اللَّه صلي الله عليه و آله از مدينه در رکاب اميرالمؤمنين عليه السلام حضور داشتند، فرماندهي آنان را به «قيس بن سعد بن عباده» واگذار نموده و خود حضرت در قلب لشکر قرار گرفت.[6]

خطيب بغدادي نقل مي کند:

هنگامي که اميرالمؤمنين علي عليه السلام از جنگ با نهروانيان فارغ شد، ابو قتاده انصاري با شصت يا هفتاد نفر از اصحاب انصار رسول خدا صلي الله عليه و آله به مدينه مراجعت نمود و ابتدا به ديدار عايشه شتافت.

آن دو گفت و گوهاي زيادي درباره حضرت علي عليه السلام و اقدامات او و سخنان رسول خدا درباره علي عليه السلام انجام دادند... در پايان عايشه گفت:

اي ابو قتاده، نبايد چيزي مانع اين شود که من حقي درباره علي بن ابي طالب بگويم و آن حق اين است که: از رسول خدا صلي الله عليه و آله شنيدم که مي فرمود:

تفترق اُمتي علي فرقتين، تمرق بينهما فُرقة مُحَلِّقونَ رؤسهم مُحفّونَ شواربهم... يقرأون القرآن لا يتجاوز تراقيهم، يقتلهم أحبّهم إليّ و أحبّهم الي اللَّه تعالي؛

امت من به دو گروه تقسيم مي شوند: يکي از اين دو گروه سرهاي خود را مي تراشند و سبيل هاي خود را کوتاه مي کنند و...، قرآن مي خوانند اما قرآن از گلوي آنها تجاوز نمي کند، اين گروه را کساني مي کشند که نزد من و نزد خداوند محبوب ترند.

 

چون عايشه اقرار به حق کرد و علي عليه السلام و يارانش را که کشندگان خوارج بودند، محبوب ترين افراد نزد خدا و رسول اعلام کرد، ابو قتاده گفت:

 

اي عايشه، آيا تو اين حقيقت را مي داني؟! پس چرا با علي عليه السلام چنين کردي؟! (و جنگ جمل را بپا داشتي؟)

 

عايشه از جواب طفره رفت و گفت:

اي ابو قتاده، براي امر خدا اندازه و مقدار معيني است و براي اين اندازه اسباب و وسايلي است،... .[7]

 

وفات ابو قتاده

ابوقتاده در سال 38 يا 40 هجري در کوفه و در زمان خلافت اميرالمؤمنين عليه السلام در گذشت. حضرت بر جنازه او نمازگزارد و بر او شش يا هفت بار تکبير گفت. و قول ديگري هم در وفات او آمده که:

وي در سال 54 هجري در مدينه از دنيا رفت و سن او در آن زمان 70 يا 72 سال بوده است.[8]

 

 ________________________________________________________

پی نوشت:

 

[1] ر. ک: الاصابه، ج 7، ص 327 ؛ اسد الغابه، ج 5، ص 274 ؛ تاريخ بغداد، ج 1، ص 161 - 159.

[2] اسد الغابه، ج 5، ص 275 ؛ الاصابه، ج 7، ص 329 ؛ رجال طوسي، ص 63.

[3] ظاهراً علت برکناري ابو قتاده از ولايت مکه، جهت فراخواني او به همراهي با حضرت در جنگ جمل، صفين و نهران بوده است.

[4] شرح ابن ابي الحديد، ج 16، ص 140.

[5] تاريخ طبري، ج 4، ص 451.

[6] همان، ج 5، ص 85 ؛ شرح ابن ابي الحديد، ج 2، ص 272.

[7] تاريخ بغداد، ج 1، ص 159 - 160.

[8] ر. ک: اسد الغابه، ج 5، ص 275 ؛ الاصابه، ج 7، ص 329 ؛ تاريخ بغداد، ج 1، ص 161 ؛ سير اعلام النبلاء، ج 4، ص 92 و 90 ؛ تهذيب التهذيب، ج 10، ص 229.

 

 

منبع: کتاب اصحاب امام علی علیه السلام

نویسنده: سيد اصغر ناظم  زاده قمي

 

 

 

نوشته شده توسط گروه اصحاب و یاران در روز چهارشنبه 1391/4/14 ساعت 16:17

من این مطلب را پسندیدم

امتیاز دهی

امتیاز این صفحه 0 از 0 نظر

• یکی از ستاره های زیر را انتخاب کنید.

 

ارسال نظر

نام*
ايميل
نظر*
کد امنيتي* 

سایر صفحات این موضوع

ام فضل بنت حارث

مالک بن حبیب

قرظه بن کعب انصاری

حارث همدانی(2)

عثمان بن حُنیف

شریک بن حارث سلمی

صفوان بن حذیفه یمانی

کمیل بن زیاد

کردوس بن هانی

هانی بن نمره مرادی

هاشم بن عتبه

مقداد بن عمرو

قنبر

فضل بن عباس

علقمه بن قیس

عمرو بن محصن

عبدالله بن کعب مرادی

طرماح بن عدی

صیفی بی فسیل شیبانی

صعصعه بن صوحان عبدی

شریح بن هانی

سلیم بن قیس هلالی

سلمان فارسی

سعید بن قیس همدانی

سعید بن سرح

رشید هجری

ربیع بن زیاد حارثی

حارث همدانی

جویره بن مسهر

جندب بن عبدالله ازدی

جندب بن زهیر ازدی

جعده بن هبیره مخذومی

جاریه بن قدامه انصاری

ثابت بن قیس

بریده اسلمی

اویس قرنی

ابو ایوب انصاری

مالک بن تيهان

ابوبرزه اسلمی

زید بن وهب جهنی

جریش سکونی

اصبغ بن نُباته

ابو اليسر انصاری (کعب بن عمرو)

ابو الجنوب (حبشي بن جناده)

ابراهيم بن مالک اشتر

ابورافع

ابوسعيد خُدری

ابو عمره انصاری

صعصعة بن صوحان عبدی

جابر بن عبدالله انصاری

سعد بن مسعود انصاری

خالد بن معمر بن سدوسی

احنف بن قيس تميمی سعدی

ميثم تمار (ابو سالم)

خزيمة بن ثابت (ذو شهادتين)

حجر بن عدی

معقل بن قيس رياحي

مخنف بن سليم

حذيفة بن يمان

محمد بن ابي حذيفه

حکيم بن جبلة

مالک بن کعب

زِر بن حبيش

قثم بن عباس

زياد بن نضر

عمرو بن حمق خزاعي

سعد بن مسعود ثقفي

عمر بن ابي سلمه

زيد بن صُوحان

عمّار بن ياسر

سعيد بن قيس همداني

عبد اللَّه بن شبيل احمسی

سهل بن حُنَيف

عبد اللَّه بن جعفر

ضرار بن ضمره ضبابی

عامر بن واثله

ابو شجاع قتباني (سعيد بن يزيد حميري)

يريم بن شريح همداني

شبيب بن عامر (جد کرماني)

قبيصه بن جابر اسدي (ابو العلاء کوفي)

ابو کعب خثعمي

سعيد بن عبيد طائي

هاني بن خطاب أرحبي

ظبيان بن عماره تميمي

شمر بن ابرهه

نابغه جعدي (قيس بن عبدالله جعدي)

مالک بن عباده غافقي (ابو موسي)

کعب بن فقيم أزدي

همام بن شريح

عامر بن عبد قيس

سلمه بن اکوع

عاصم بن زياد

قَبيصه بن ضبيعه عبسي

هند بن ابي هاله (هند بن عمرو جملي)

قيس بن عفريه (عقديه) حمیسي

 

   

پنل اعضاء

نام کاربری:

رمز عبور:

مرا به یاد سپار
رمز عبور را فراموش کرده ام
مزایای عضویت

عضویت در خبرنامه

ویژه نامه

تقویم شیعه

20 شوال

 دستگیری امام کاظم علیه السلام

در این روز هارون ملعون به مسجد النبی به ظاهر برای زیارت و در حقیقت برای دستگر نمودن حضرت موسی بن جعفر علیه السلام آمد و آن حضرت را از مدینه به بغداد فرستاد.

 

اوقات شرعی

 

آمارها

. تعداد كل بازديدها: 53844339

. تعداد كل بازديدكنندگان: 48538260

. بازديدهاي امروز: 3754

. بازديدهاي دیروز: 6651

. كاربران آنلاين: 76

. محصولات فروشگاه: 221

. بحث های تالار گفتمان: 85

. کارهای کاربران: 185

. مقالات: 1929

. تصاویر: 112

. صوت: 401

 

صفحه اصلی | درباره ما | تماس با ما |   RSS | صفحه خانگي | معرفی به دوستان

تمامی کالاها و خدمات فروشگاه، حسب مورد دارای مجوزهای لازم از مراجع مربوطه می‌باشند و فعالیت‌های این سایت تابع قوانین و مقررات جمهوری اسلامی ایران است.

استفاده از مطالب سایت بلا مانع می باشد، در صورت تمایل سایت ابوتراب را به عنوان منبع ذکر نمایید تا افراد بیشتری با سایت امیرالمومنین علیه السّلام آشنا گردند.

 

طراحي و اجراي پايگاه اينترنتي: