به سایت تخصصی امیرالمومنین امام علی علیه السلام - ابوتراب - خوش آمدید. امیدواریم بتوانیم تحت توجهات آن حضرت در خدمت دوستان ایشان باشیم ... به ذرّه گر نظر لطف بوتراب کند ... به آسمان رود و کار آفتاب کند
. . .
   

 

 

 

شرح لقب

 

 

• فتنه خوارج در شهادت حضرت علی علیه السلام

موضوع: شهادت امیرالمومنین علیه السلام + شب قدر

کلمات کليدي: امام علی، امیرالمومنین، خوارج، شهادت، فتنه

 

توجه: گرچه در برخی از مطالب این نوشتار از کتب اهل تسنن استفاده شده، و لیکن به هیچ عنوان نشانه این نیست که ما حتی در مباحث تاریخی هم به منابع اهل تسنن (مانند تاریخ طبری یا ...) رجوع کنیم، چرا که ایشان تا آنجا که توانسته اند طوری تاریخ را نوشته و تحریف کرده اند که از فضایل امیرمؤمنان اثری نماند.

خوارج در لغت (1)

بررسی دقیق واژگان خوارج و خارجی در فرهنگ های لغت (2)، نمایان گر این نکته مشترک است که کلمه خوارج از فعل لازم خَرَجَ، یَخْرُجُ، خُرُوجا مشتق شده و به معنای بیرون رفتن است. این کلمه اگر با عَلی متعدی شود، دو معنای نزدیک به هم دارد: 1. در مقام پیکار و جنگ برآمدن؛ خَرَجَ عَلَیْهِ، أی بَرَزَ لِقِتالِه؛ آماده جنگ شد؛ 2. تمرد و شورش؛ خَرَجَتِ الرَّعِیَّةُ عَلَی المَلِک، أی تَمَرَّدتْ؛ ملت علیه شاه طغیان کرد.

معادل فارسی خوارج، واژه شورشیان است که از خروج به معنای دوم گرفته شده و مفهوم سرکشی در آن نهفته است؛ بنابراین، شورشیان و مخالفان حاکم وقت را خارجی می نامند.

خوارج در اصطلاح

در اصطلاح، خوارج به گروهی از مخالفان کتاب و سنّت اطلاق می شود که در نبرد صفین علیه امیرالمؤمنین علیه السّلام شورش کردند وبا عقایدی مخصوص در «حروراء» (3) ساکن شدند و به علت خروجشان بر امام واجب الإطاعه، اسمِ «خوارج» بر آن ها نهاده شد. گروه پرخاش گری که در جنگ صفین، نخست پذیرش حَکَمیت را بر امیرالمؤمنین علیه السّلام، خلیفه شرعی و قانونی مسلمانان، تحمیل کردند و سپس با وی به مخالفت برخاستند.

گفتنی است: اگرچه در اصطلاح، از لفظ خوارج، گروهی که در اثنای جنگ صفین بر امیرالمؤمنین علیه السّلام خروج کردند، متبادر می شود، ولی امروزه «اباضیان» (4) را نیز خوارج می نامند.

برخی از عقاید خوارج

خوارج، حضرت امیرالمؤمنین علیه السّلام را به دلیل پذیرش حکمیت کافر قلمداد نموده و هر فردی را که راضی به این کار بود، از دین بیرون دانستند. آنان خلافت ابوبکر، عمر، نیمه اول خلافت عثمان و تا اواسط حکومت امیرالمؤمنین علیه السّلام (قبل از پذیرش حکمیت) را باور داشتند و معاویه، عمروعاص و ابوموسی اشعری را نیز تکفیر می کردند.(5) پس از حضرت امیرالمؤمنین علیه السّلام با خلفای اموی و عباسی نیز مخالفتی شدید داشتند؛ به خصوص از بنی امیه با دشنام های زشتی یاد کرده، همواره با آنان درگیر بودند.

این گروه به دلیل جمود، تحجّر فکری، جهل علمی و جهالت عملی، ناخواسته حکومت را به سوی معاویه سوق دادند و هنگام باز گشت امیرالمؤمنین علیه السّلام از صفیّن، از لشکر آن حضرت جدا شده، با جمعیتی دوازده هزارنفری در حروراء اردو زدند و به راهزنی و فتنه انگیزی روی آوردند. امیرالمؤمنین علیه السّلام پیوسته با فرستادن سفیرانی آن ها را دعوت به بازگشت می نمود، ولی متأسفانه مؤثر نمی افتاد؛ ازاین رو چاره ای جز درگیری با آنان ندید. به هر روی، فتنه خوارج با اتمام جنگ «نهروان» (6) به ظاهر پایان پذیرفت.

خطر تفکر خارجی گری

خطر فتنه گری آن ها در ضربه زدن به اسلام و مسلمانان به اندازه ای بود که امیرالمؤمنین علیه السّلام پس از رویارویی با آن ها و پایان جنگ نهروان، هنگامی که به کوفه بازگشت تا برای نبرد با معاویه آماده شود، در ضمن خطبه ای، قاطعیت برخورد با خوارج را مورد تمجید قرارداد و عکس العمل بجا و شجاعانه خود مقابل خوارج را ستود و فرمود:

«أیُّها الناسُ! فَإنّی فَقَأتُ عَینَ الفِتنَه ولَم یَکُن لِیَجَتَری ءَ عَلَیها اَحَدٌ غَیْری بَعدَ أن ماجَ غَیْهَبُها وَ اشْتَدَّ کَلَبُها؛ ای مردم! این من بودم که چشم فتنه را در آوردم و کسی جز من جرأت چنین کاری را نداشت؛ آن گاه که امواج تاریک فتنه در همه جا گسترده و به آخرین درجه شدت رسیده بود» (7)

پس از پایان نبرد نهروان و نابودی خوارج، یکی از اصحاب به گمان این که با کشته شدن خارجیان این جریان و طرز تفکّر برای همیشه پایان پذیرفته است خطاب به امام علیه السّلام عرض کرد: یا امیرالمؤمنین! همه خوارج هلاک شدند، ولی حضرت در جواب فرمود: «کَلاّ وَ الله إنَّهم نُطَفٌ فی أصلابِ الرِّجال وَ قَراراتِ النِّساء کُلَما نَجَمَ مِنْهُم قَرنٌ قُطِعَ حتّی یَکونَ آخِرُهُم لُصُوصا سَلاّبین؛ خیر، به خدا سوگند! چنین نیست؛ آن ها نطفه هایی در پشت مردان و رحم زنان خواهند بود و هر زمان که شاخی از آن ها سر برآورد، قطع خواهد شد تا این که سرانجامشان به دزدی و راهزنی پیوند خواهد خورد» (8)

ریشه اصلی انحراف خوارج، جهالت، عناد و تندروی بود و این در تمام دوره های تاریخ تداوم دارد؛ بنابراین با کشته شدن چند تن از آنان نباید گمان کرد که کار پایان یافته است، بلکه باید دانست جهالت این گونه افراد همیشه آلتِ دست زیرکان و منافقان قرار می گیرد و از آن ها علیه مصالح اسلام بهره برداری می شود و این همان حقیقتی است که در فرمایش حضرت از آینده شوم آن ها کاملاً مشهود است.

امیرالمؤمنین علی علیه السّلام در خطبه ای دیگر، ضمن خبر از تحولات سیاسی مصیبت بار، آینده خوارج را چنین وصف کرده است: «أما إنّکُم سَتَلْقَونَ بَعدی ذُلاً شاملاً و سَیْفا قاطِعا و أثَرةً یَتَّخِذُها الظّالِمون فِیکُم سُنَّةً؛ آگاه باشید! به زودی پس از من خواری و ذلت سراسر وجودتان را فرا خواهد گرفت و گرفتار شمشیر بُرّنده خواهیدشد و استبدادی بر شما حکومت خواهدکرد که برای ستم گران سنت و روش خواهد شد» (9)

این پیش گویی امیرالمؤمنین علیه السّلام، برای آیندگان روشن شد و دیری نپایید که فردی به نام مَهْلَب بن ابی صُفره در زمان عبدالله بن زبیر و حَجّاج بن یوسف فرماندهی سپاه را بر عهده گرفت و قتل عام خوارج پرداخت. مَهلَب در پی قتل و غارت گری و ناامنی هایی که خارجیان در سرزمین های اسلامی به وجود آوردند، در شهرهای تُستَر (شوشتر)، بصره، اهواز، فارس،جرجان (گرگان)، کرمان، سابور (شاهپور)، کازرون، جیرفت و موصل با آن ها درگیر شد و شبانه روز از شهری به شهر دیگر به دنبالشان می گشت و هر جا آن ها را می یافت به قتل می رساند و اموالشان را مصادره می کرد. وی به جهت نابود کردن خارجیان مورد تشویق و تحسین حَجّاج قرار گرفت و ضمن دریافت جوایز نفیسی از او (10)، در سال 78 (ه .ق) به استانداری خراسان منصوب شد. (11)

عملکرد مهلب بر درستی گفتار امیرمؤمنان علی علیه السّلام صحه گذارد و ذلت و خواری دائمی خوارج را ثابت کرد.

خوارج و شهادت امیرالمؤمنین علیه السّلام

گرچه ردپایی از خارجیان را می توان درزمان پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله مشاهده کرد (12)، ولی آن ها در جریان نبرد صفین قدرت بروز پیدا کرده و جریان حَکَمیت را بر امیرالمؤمنین علیه السّلام تحمیل کردند. خوارج بعد از ماجرای ننگین داوری حکمین و خیانت عمروعاص و ابوموسی اشعری، همواره در پی فرصتی بودند تا به حضرت ضربه وارد کنند و به همین علت جنگ نهروان را بر حضرت تحمیل کردند. طبق پیش گویی امیرالمؤمنین علیه السّلام، در این نبرد کم تر از ده نفر از خوارج جان سالم به دربردند. (13)

باقی ماندگان از این گروه درپی نقشه ای برای قتل امیرالمؤمنین علیه السّلام بودند و به گفته بسیاری از تاریخ نگاران، گروهی از خوارج بعد از شکست های مفتضحانه، توطئه ای بزرگ را پایه ریزی کردند که به قتل حضرت امیرالمؤمنین علیه السّلام انجامید؛ آنان در موسم حجّ سال 39 (ه .ق) در مکّه گرد آمدند و درباره زمام داران به بحث پرداختند و از اعمال و رفتارشان انتقاد کردند و برای کشتن آن ها نقشه کشیدند. آن ها با یادآوری کشته های خود در نهروان برای آنان اشک ماتم ریختند و هم عهد شدند که دنیا دیگر برایشان خیری ندارد و باید در راه خدا جانشان را فدا نمایند!

سرانجام، خارجیان به این نتیجه رسیدند که همه ی فتنه ها از علی بن ابی طالب!، معاویة بن ابی سفیان و عمرو بن عاص برمی خیزد و باید امت اسلام را از دست این پیشوایان گمراهی نجات داد تا جامعه اسلامی طعم خوشی و راحتی را بچشد؛ از این رو سه خارجی متعصب داوطلب اجرای این نقشه شدند؛ عبدالرحمن بن ملجم مرادی(14) قتل امیرالمؤمنین علیه السّلام را به عهده گرفت و بَرَک بن عبیداللّه تمیمی مأمور کشتن معاویه گردید و عمرو بن بکر تمیمی نیز عهده دار قتل عمروعاص شد. این سه ضمن هم قسم شدن با یکدیگر، پیمان بستند که در شب نوزدهم ماه رمضان سال چهلم هجری این نقشه را عملی کنند، سپس هر یک راهی مقصد خود شدند.(15)

بَرَک بن عبیداللّه در شام توانست شمشیری بر ران معاویه فرود آورد و او را مجروح کند و به گفته برخی تاریخ نگاران، معاویه با این ضربت تا ابد مقطوع النسل گردید(16)، ولی عمرو بن بکر در مصر موفق به ترور عمروعاص نشد؛ زیرا عمرو به جهت درد شکم، در آن روز برای نماز حاضر نشد و به جای خود خارجة بن حذافه رئیس داروغه را برای اقامه نماز فرستاد که وی با شمشیر عمرو بن بکر از پا درآمد.(17)

ابن ملجم نیز به کوفه آمد و با دوستان خارجی خود ملاقات کرد، ولی آنان را از قصد خود آگاه نساخت، تا این که روزی با گروهی از قبیله «تیم الرباب» ملاقات نمود که برای کشته شدگان خود در نهروان نگران بودند. در همین روز وی با دختری بنام «قطام» آشنا شد که پدر و برادرانش در نهروان کشته شده بودند. ابن ملجم، عاشق این دختر شد و به وی پیشنهاد ازدواج داد، ولی قطام یکی از شرط های ازدواج با او را قتل امیرالمؤمنین علیه السّلام قرار داد.(18)

به این ترتیب ابن ملجم از کتمان نمودن قصد خود دست کشید و با همدستی وردان بن الماجد تمیمی (پسرعموی قطام) و شبیب بن بجره و فردی که از طرف عمروعاص وکیل بود و نوشته ای صد هزار درهمی در دست داشت و تحریکات اشعث بن قیس، در سحرگاه نوزدهم رمضان سال چهلم هجری در محراب مسجد کوفه مولای متقیان را به شهادت رساند.(19)

نکته قابل توجه این که: به گفته برخی تاریخ نویسان، ابن ملجم با شعار «الحکمُ للّه یاعلی لا لَکَ؛ حکم فقط از آن خداست نه از طرف تو ای علی!»، شمشیرش را مقابل امام علیه السّلام بلند کرد؛ یعنی هنوز بر عقیده خارجی گری خود باقی بوده است.(20)

شناسایی قاتلان امام

در نگاهی سطحی، به نظر می رسد سه نفر خارجی در اقدامی شخصی توطئه ترور حضرت امیرالمؤمنین علیه السّلام، معاویه و عمروعاص را پی ریزی کردند و حضرت هم به دست ابن ملجم کشته شد، ولی با ژرف نگری درمی یابیم که این توطئه از سوی گروه خوارج طراحی شده بود که به دست این سه نفر عملی گردید؛ زیرا:

اولاً: بیش تر روایات تاریخی بر این واقعیت تأکید دارند که گروهی از خوارج در مکّه گرد هم آمده، این توطئه را پایه ریزی کردند و این سه نفر داوطلب اجرای نقشه شدند. تاریخ نویسان، ضمن ثبت اجتماع این گروه در مکّه، تصریح کرده اند که اینان از خوارج بوده اند.(21)

ثانیا: به نقل بیش تر تاریخ نگاران، ابن ملجم جزء همان نُه نفر خارجی است که از جنگ نهروان جان سالم به در بردند.

ثالثا: هم چنان که گذشت، خوارج کوفه وقتی از قصد ابن ملجم آگاهی یافتند، او را در این کار شوم یاری کردند.

رابعا: تکرار شعار معروف خوارج از زبان ابن ملجم در لحظه فرود آوردن شمشیر بر فرق امیرالمؤمنین، دلیل دیگری بر خارجی بودن قاتل امام است.

با وجود این شواهد، برخی از محققان، ضمن اجتماع خوارج در مکّه و ترغیب سه نفر برای قتل حضرت امیرالمؤمنین علیه السّلام، معاویه و عمروعاص، می گویند: «برفرض صحّت این مطلب، این سه نفر داوطلب، اصلاً جزء خوارج نیستند و انتساب آن ها به خوارج درست نیست».(22)

اینان، اشعث بن قیس و معاویة بن ابی سفیان را در توطئه قتل امیرالمؤمنین علیه السّلام متهم کرده، می گویند: «خوارج، ابن ملجم را بر این کار ترغیب نکردند، بلکه آن ها از کشتن علی مبرّا هستند؛ در حالی که اشعث، بعد از شهادت علی همیشه تلاش می کرد تا خوارج را به این کار متهم کند و در این راه، گام های مؤثری برداشت و توانست تا حدودی نزد افکار عمومی، خوارج را قاتلان اصلی امام معرفی کند».(23)

در جواب این شبهه باید گفت:

اوّلاً: در منافق بودن اشعث و ارتباط مخفیانه وی با معاویه تردیدی نیست، ولی همه اَسناد دست اول تاریخی، قاتل امیرالمؤمنین علیه السّلام را از خوارج می دانند. که به دنبال کینه ای که از حضرت در جریان حکمیت و سپس در جنگ نهروان بر دل داشتند، دست به چنین جنایتی زدند.

ثانیا: گرچه معاویه آرزوی قتل امیرالمؤمنین علیه السّلام را در دل داشت، ولی طبق شواهد تاریخی، وی از توطئه شوم سحرگاه نوزدهم رمضان بی خبر بود و زمانی که «برک بن عبیدالله» را بعد از ترور نافرجام معاویه نزد وی آوردند، او جهت رهایی از بند معاویه راز پلید خود و هم دستانش را در قتل حضرت امیرالمؤمنین علیه السّلام و عمرو، فاش کرد و با این خبر، معاویه بسیار شادمان گردید و بعد از آن همیشه سعی داشت تا مقام معنوی ابن ملجم را بالا ببرد؛ به طوری که با اهدای چهار هزار درهم به سمرة بن جندب، از وی خواست تا آیه 207 سوره بقره (24) را در شأن ابن ملجم تفسیر کند؛(25) در حالی که به شهادت مفسران شیعه و سنی، این آیه در شأن و منزلت حضرت امیرالمؤمنین علیه السّلام نازل شده است.(26)

بررسی مجموع شواهد تاریخی نشان می دهد که توطئه قتل امیرالمؤمنین علی علیه السّلام کاری فردی نبود، بلکه عملی از پیش طرّاحی شده بود که بزرگان خوارج در ترسیم آن نقش بسزایی داشتند. برای اثبات این ادعا شواهد گوناگون تاریخی در دست است. (27)

---------------------------------------------------------- 

 1) منبع (با تصرف): مجله رواق اندیشه، شماره 47، عیسی زاده آملی، ولی الله

 2) کتاب العین، ج4، صص 158 و 159؛ لسان العرب، ج2، صص 249-251؛ تاج العروس، ج5، ص508؛ مجمع البحرین، ج2، ص 294 و 295؛ مقاییس اللغه، ج2، صص 175 و 176؛ المنجد، ص173.

3) «حروراء» نام دهکده ای است بیرون شهر کوفه که نخستین مکان اجتماع خوارج علیه امیرالمؤمنین بود (معجم البلدان، ج2، ص286).

4) «اباضیه» طرفدارن عبدالله بن اباض تمیمی هستند که معتدل ترین گروه از خوارج اند و تندروی های معمول خوارج را ندارند. هم اکنون این مذهب طرفدارانی در کشورهای مغرب، عمان ومراکش دارد (خوارج در تاریخ، صص 189 و 190).

5) مقالات الاسلامیین، ج1، ص180.

 6) «نهروان» به منطقة پهناوری اطلاق می شود که میان بغداد و واسط در شرق دجله قرار دارد. دارای شهرها وآبادی های متعدد و از زیباترین مناطق بغداد است که شامل سه رود بالایی، وسطی و پایینی است. اسم فارسی آن «جو روان» بود که معرّب به نهروان شد. این سرزمین چون در راه بغداد به خراسان قرار داشت بسیار آباد بود، امّا در زمان سلجوقیان خراب شد (معجم البلدان، ج5، ص375).

7) نهج البلاغه، خطبه 93.

8) همان، خطبه، 60.

9) همان، خطبه 58.

10) الأخبار الطوال، صص 271 280.

11) تاریخ سیاسی صدر اسلام، شیعه و خوارج، ص 102.

12) جهت اطلاع بیش تر ر،ک: المیزان، ج 9، ص 319؛ مجمع البیان، ج5، ص63؛ الکشاف، ج2، ص 281؛ تفسیر نمونه، ج7، ص454؛ الملل و النحل، ج1، ص116؛ شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید، ج2، ص266؛ بحار الأنوار، ج22، ص37و38؛ صحیح مسلم، ج2، کتاب الزکات، صص750743، ح148،147،158و156.

13) نهج البلاغه، خطبه 59.

14) جهت آگاهی ازسرگذشت و روحیات این فرد ر.ک: خوارج، تندیس فتنه، اثرنگارنده، انتشارات میراث ماندگار، قم، چاپ اول، تابستان1383.

15) تاریخ الأمم و الملوک، ج4، ص 110؛ أنساب الأشراف، ج2،ص490؛ مناقب آل ابی طالب، ج3، ص311.

16) انساب الاشراف، ج2، ص490.

17) همان، ص490 و 491.

18) مهریه قطام، غیر از قتل امیرالمؤمنین علیه السّلام شامل یک بنده، یک کنیز و سه هزار درهم بود؛ هم چنان که ابن ابی میاس مرادی در شعر خویش به آن اشاره کرده است:

وَلَم أرَ مَهرا ساقَهُ ذُوسَماحَةٍ

کَمَهرِ قُطامٍ مِن فَصیحٍ وأعجمٍ

ثَلاثَةُ آلافٍ و عَبدٌ و قِینَةٌ

وَضَربُ علیٍ بِالحُسامِ المُصَمَّم

فَلا مَهَر أغلی مِن علیٍ وإن عَلا

وَ لافَتکَ اِلاّ دونِ فَتک ابن ملجم

درمیان تمامی عرب و عجم هیچ فرد بخشنده ای را ندیدم که همانند مهریه قطام بپردازد: سه هزار درهم، یک غلام و یک کنیز و کشتن علی علیه السّلام با شمشیربران. هیچ مهریه ای هر چند گران مایه باشد، بالاتر از قتل علی نیست و هیچ جنایتی بدتر از جنایت ابن ملجم نیست (بحار الأنوار، ج42، ص267و229؛ تاریخ الأمم و الملوک، ج4، ص 116؛ الأخبار الطوال، ص 214؛ مناقب آل ابی طالب، ج3، ص 311؛ الارشاد، ج1، ص22).

19) تاریخ الأمم و الملوک، ج4،ص 110 و 111؛ أنساب الأشراف، ج2، ص 491 493؛ بحار الانوار، ج 42، ص229و230.

20) بحار الانوار، ج 42، ص 230؛ مناقب آل ابی طالب، ج3، ص312؛ انساب الاشراف، ج2، ص493491.

21) مناقب آل ابی طالب، پیشین؛ الکامل فی التاریخ، ج3، ص255؛ انساب الاشراف، ج2، ص487.

22) ر.ک: الخوارج هُم انصار علی، چاپ الجزایر،1403ق /1983م،اثرسلیمان بن داوودبن یوسف، صص196194.

23) همان.

24) (وَ مِن الناسِ مَن یَشری نَفسَه إبْتِغاءَ مَرضاتِ الله وَ اللهُ رَئُوفٌ بِالعِباد)؛ و از ميان مردم كسى است كه جان خود را براى طلب خشنودى خدا مى‏ فروشد، و خدا نسبت به [اين‏] بندگان مهربان است. این آیه درباره ماجرای خوابیدن امیرالمؤمنین در بستر پیامبر در لیله المبیت است که کفار می خواستند شبانه پیامبر را در بستر به شهادت برساند.

25) شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید، ج4، ص73.

26) مجمع البیان، ج1، ص 535؛ المیزان، ج 1، ص 100؛ التفسیرالکبیر، ج 6، ص 174؛ روح المعانی، ج 1، ص 492.

 

 

27) ابن ابی الحدید اشعاری را از خوارج نقل می کند که به روشنی شرکت آن ها را در قتل امیرالمؤمنین علیه السّلام تأیید می کند:

دَسَسْنا لَهُ تَحْتَ الظِّلامِ ابن مُلجَمٍ        جزاءً إذا ما جاءَ نَفْسا کِتابُها

أباحَسن خُذها عَلی الرأس ضَرْبَةً        بِکَفّ کریمٍ، بَعد موتٍ ثوابُها

طبری نیز شعری را از ابن ابی میاس مرادی نقل می کند که بر شرکت خوارج در این توطئه دلالت دارد:

و نَحنُ ضَرَبنا یا لک الخیرُ حَیدَرا            أباحَسن مأمومَةً فَتَفَطّرا

و نَحن خَلَعْنا مُلکَهُ مِن نظامِهِ  بِضَربةِ سیفٍ إذْ عَلا و تَجبَّرا

و نَحنُ کرامٌ فی الصباح أعزَّةٌ   إذا الموتُ بالموتِ ارتَدَی و تأزّرا

(شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید، ج13، ص241/ تاریخ الأمم و الملوک، ج4، ص 115 و 116؛ شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید، ج5، ص185؛ ج 6، ص 119 با اندکی اختلاف.)

 

نوشته شده توسط ویژه نامه در روز يکشنبه 1391/5/15 ساعت 14:24

من این مطلب را پسندیدم

امتیاز دهی

امتیاز این صفحه 0 از 0 نظر

• یکی از ستاره های زیر را انتخاب کنید.

 

ارسال نظر

نام*
ايميل
نظر*
کد امنيتي* 

سایر صفحات این موضوع

اعمال شب های قدر

شوربه پا از ماتم شير خدا...

سلام منن به قرآن بر سر تو...

ذكر امير المومنين حصن حصين است....

شب هاي احيا در فراق تو گذر شد...

لايق ديدار زهرا

همه رفتند گدا باز گدا مانده هنوز...

دعای جوشن کبیر

مناجات با خدا - منصور ارضی

مداحی شهادت امام علی علیه السلام

کلیپ مداحی شهادت امام علی علیه السلام

کلیپ مداحی شهادت امیرالمومنین علیه السلام - کریمی

کلیپ جاذبه امام علی علیه السلام - حجت الاسلام پناهیان

کلیپ امام علی علیه السلام - ملاباسم

کلیپ امام علی علیه السلام و قرآن - آیت الله وحیدخراسانی

کلیپ شب قدر

گالری تصاویر ویژه شهادت امیرالمومنین علیه السلام

گالری عکس نجف اشرف

گالری تصاویر ویژه امام علی علیه السلام

گالری تصاویر ویژه شب قدر

پیامک به مناسبت شب قدر

پیامک شب قدر

پیامک شهادت امام علی علیه السّلام

وصیت نامه ی یک امیر

آخرین کلام حضرت به من!

مداحی ویژه شهادت امیرالمومنین علیه السلام

مداحی ویژه ضربت خوردن امیرالمومنین علیه السلام

کلیپ شهادت امیرالمومنین علیه السلام

پیامک شهادت امیرالمومنین علی علیه السلام

محراب رنگین

صیقل روح

عطر دعا

بگذار تا بمیرم

همراه با معصومان علیهم السلام در شب قدر

فضیلت شب قدر

زنان راوی شهادت امیرالمومنین

جایگاه و اهمیت شب قدر

کلیپ سخنرانی شب قدر - آیت الله نوری همدانی

کلیپ سخنرانی شب قدر - آیت الله جوادی آملی

پیامک به مناسبت شب های قدر

تصویر پس زمینه ویژه شهادت امیرالمومنین علیه السلام

گالری عکس ویژه شب های قدر

 

   

پنل اعضاء

نام کاربری:

رمز عبور:

مرا به یاد سپار
رمز عبور را فراموش کرده ام
مزایای عضویت

عضویت در خبرنامه

ویژه نامه

تقویم شیعه

8 ربیع الاول

شهادت امام عسکری علیه السلام

امام حسن عسکری علیه السلام در سال 260 هجری قمری در سن 28 سالگی به دست معتمد عباسی به شهادت رسیدند. معتمد به عباسیین سفارش می‌کرد که بر آن حضرت تنگ بگیرند. صدوق رحمة الله می‌فرماید : معتمد چندین مرتبه امام عسکری علیه السلام را حبس کرد.

اوقات شرعی

 

آمارها

. تعداد كل بازديدها: 70920878

. تعداد كل بازديدكنندگان: 64633202

. بازديدهاي امروز: 9712

. بازديدهاي دیروز: 10455

. كاربران آنلاين:

. محصولات فروشگاه: 221

. بحث های تالار گفتمان: 85

. کارهای کاربران: 185

. مقالات: 2015

. تصاویر: 112

. صوت: 401

 

صفحه اصلی | درباره ما | تماس با ما |   RSS | صفحه خانگي | معرفی به دوستان

تمامی کالاها و خدمات فروشگاه، حسب مورد دارای مجوزهای لازم از مراجع مربوطه می‌باشند و تمامی حقوق برای مؤسسه ارمغان نگاه ژرف محفوظ می باشد. فعالیت‌های این سایت تابع قوانین و مقررات جمهوری اسلامی ایران است.

استفاده از مطالب سایت بلا مانع می باشد، در صورت تمایل سایت ابوتراب را به عنوان منبع ذکر نمایید تا افراد بیشتری با سایت امیرالمومنین علیه السّلام آشنا گردند.

 

طراحي و اجراي پايگاه اينترنتي: